Văn hóa Nhật Bản

Trà đạo - Nghệ thuật và văn hóa Nhật Bản

0 comment 05/01/2016

Văn hóa uống trà có ở nhiều quốc gia nhưng nâng lên thành Trà đạo thì chỉ có ở xứ sở mặt trời mọc Nhật Bản, với nền văn hóa lâu đời từ lâu đã mang đến thế giới một nét nghệ thuật truyền thống đặc sắc của người Nhật - nghệ thuật thưởng thức trà đạo. Từ khoảng cuối thế kỉ 12, nghệ thuật trà đạo bắt đầu thật sự phát triển và gắn bó với đời sống của người Nhật cũng như văn hóa Nhật Bản. .


Lịch sử của trà đạo

Hitomi.vn - Lịch sử của trà đạo

 

Được biết đến như một loại hình nghệ thuật trong văn hóa Nhật Bản, từ thế kỷ thứ 12, trà đạo đã rất phát triển. Theo truyền thuyết, lúc bấy giờ, một vị cao tăng thuộc phái thiền Rinzai của Nhật có tên Eisai (1141 – 1215) sang Trung Quốc tham vấn học đạo. Khi trở về, thiền sư đã mang theo một số hạt trà trồng trong sân chùa.

Cuối thế kỷ thứ 15, một nhân vật có tên Murata Jukou – học trò của thiền sư Ikyu, thuộc phái thiền Rinzai lập nên trường phái đầu tiên về uống trà để thi đấu toucha, gọi là wabicha, nghiêng về tinh thần và sự giản dị.

Cũng theo ý tưởng này, cuối thế kỷ 16, một người Nhật Bản khác có tên Senno Rikyu đã kết hợp việc uống trà với các triết lý thiền, tiếp tục lập nên cách uống mới và đặt tên cha no yuu. Sau này, cách thức pha và uốngcha no yuu dần hoàn thiện, trở thành nghệ thuật, đổi tên thành sadou(hay còn gọi là chadou), nghĩa là trà đạo ngày nay.

Trong nghệ thuật trà đạo, hương vị của thức uống thực tế không đóng vai trò quan trọng như tên gọi. Chỉ một loại trà duy nhất dùng cho nghi thức là bột matcha, có vị đắng, thanh mát.

Theo cuốn Văn hóa học, đối tượng chính của trà đạo Nhật Bản chính là thao tác pha từ người thực hiện và cách uống của thực khách. Hầu như cả người pha và uống đều không quá quan tâm đến hương vị trà dù rất tôn trọng sản phẩm này. Điều quan trọng là hòa mình vào thiên nhiên mộc mạc, đơn sơ do họ tạo ra và để tâm trí tĩnh lặng.

Nguyên tắc của trà đạo
Trà đạo không chỉ đơn thuần là phép tắc uống trà, mà còn là một phương tiện hữu hiệu nhằm làm trong sạch tâm hồn bằng cách hòa mình với thiên nhiên, từ đó tu tâm dưỡng tính để đạt giác ngộ. Bốn nguyên tắc cơ bản của Trà đạo bao gồm Hòa - Kính - Thanh - Tịch.



Hitomi.vn


Hòa có nghĩa hài hòa, hòa hợp, giao hòa. Đó là sự hài hòa giữa trà nhân với trà thất, sự hòa hợp giữa các trà nhân với nhau, sự hài hòa giữa trà nhân với các dụng cụ pha trà. 

Kính là lòng kính trọng, sự tôn kính của trà nhân với mọi sự vật và con người, là sự tri ân cuộc sống. Lòng kính trọng được nảy sinh khi tinh thần của trà nhân vươn tới sự hài hòa hoàn toàn.

Thanh là khi lòng tôn kính với vạn vật đạt tới sự không phân biệt thì tấm lòng trở nên thanh thản, yên tĩnh.

Tịch là khi lòng thanh thản, yên tĩnh hoàn toàn thì toàn bộ thế giới trở nên tịch lặng, dù sống giữa muôn người cũng như sống giữa nơi am thất vắng vẻ tịch liêu. Lúc đó, thế giới với con người không còn là hai, mà cả hai đều vắng bặt.

Gian phòng thưởng trà.

Vào thế kỉ thứ XV, người ta bắt đầu xây những nơi dành riêng cho người uống trà. Ngôi nhà uống trà được làm bằng những chất liệu rất mong manh. Tất cả là một cảm thức chủ đạo của Thiền, điều đó hướng người ta đến cái vô thường và trống rỗng của sự vật. Đặt biệt, vẻ đẹp vô thường kia sẽ tạo cho con người thêm thăng hoa khi khung cảnh bên ngoài ngôi nhà thưởng trà là một khu vườn với cỏ hoa rậm rạp cùng con đường lát đá.
 

Hitomi.vn

Đối với dân thưởng trà ở Nhật Bản, khu vườn Tây An tại chùa Miôkian (ở Kyoto) được họ xem là nơi thưởng trà chuẩn nhất. Ở đó, người ta có thể tổ chức được một nghi lễ trà đạo điển hình.

Nhìn chung, gian phòng thưởng trà có diện tích nhỏ và được cấu tạo với mái trần thấp. Chính vì vậy, người dự trà buộc phải cuối đầu khiêm cung khi bước vào đây. Vào thời xa xưa, những võ sĩ Samurai thường để kiếm lại ở bên ngoài khi đến dự buổi tiệc trà.


Hitomi.vn

Ngoài ra, vật trang trí duy nhất trong phòng là tranh cuộn đơn sắc và lọ hoa. Các bức tranh này có thể là một câu nói mang ý nghĩa như: "Bình thường tâm là đạo" hoặc đơn giản chỉ là một chữ "Vô". Thường trong những buổi tiệc trà, chủ nhân phải ấn định một chủ đề chính và người thưởng trà sẽ cùng bàn luận về ý nghĩa ẩn đằng sau nó.

Quá trình pha trà

Quá trình pha trà theo đúng chuẩn thực hiện một cách từ từ, bao gồm cả việc lau chùi dụng cụ và tinh thần luôn phải tập trung. Nước pha trà tuyệt đối không sử dụng loại đang sôi do hình thức thiếu đẹp mắt. Cách đúng nhất là phải đựng nước trong một bình thủy tinh hay nấu bằng ấm kim khí không nắp trên bồn than yếu với nhiệt độ 80-90 độ C.

Trải qua 3-4 lần pha mới bắt đầu cho ra đời sản phẩm và chuẩn bị rót ra tách mời khách. Một trong những lưu ý thường được giới trà đạo Nhật Bản chú trọng là không bao giờ rót trà cho khách một lần đầy tách bởi nó sẽ làm khác biệt về độ đậm nhạt hương vị trong tách tiếp theo.

Vì lẽ này, tất cả các tách đều được để trong khay, rót theo thứ tự 1, 2, 3, 4… lần đầu, sau đó tới lần hai với vòng ngược lại 4, 3, 2, 1. Người pha trà phải căn làm sao cho đủ đều đối với tất cả các vị khách. Để tăng thêm hương vị, người Nhật thường mời khách ăn kèm một vài loại bánh ngọt để làm tăng hương vị, nguyên liệu chủ yếu bằng đậu hoặc bột khoai, bột gạo.

Thời điểm tuyệt nhất để thưởng trà là buổi chiều tối, sau khi kết thúc ngày làm việc, thời tiết trở nên quang đãng dễ chịu, đồng thời cũng là lúc quần tụ bên gia đình. Ngày nay, việc uống trà cũng được thực hiện trong các buổi tiệc, lúc xem ca múa nhạc hay trình diện trong các sự kiện văn hóa

 

 

 

Sale

Không sẵn có

Hết hàng